HISTORIA DO´┐ŻWIADCZALNYCH WARSZTAT´┐ŻW LOTNICZYCH
Projekt RWD-25

RWD-25

Konstruktor prowadz´┐Żcy:
Jerzy Drzewiecki

Zesp´┐Ż konstruktorski:
Tadeusz Chyli´┐Żski
Henryk Milicer
Jan Id´┐Żkowski

Jerzy Drzewiecki
Tadeusz Chylinski


Projekt samolotu my´┐Żliwskiego

 

Podanie si´┐Ż do dymisji dow´┐Żdcy polskiego lotnictwa, gen. Ludomi´┐Ża Rayskiego, w po´┐Żowie marca 1939 roku wywo´┐Ża´┐Żo spore i niepotrzebne zamieszanie w planach produkcyjnych polskiego przemys´┐Żu lotniczego. Dla Do´┐Żwiadczalnych Warsztat´┐Żw Lotniczych zmiana ta mia´┐Ża jednak pozytywne konsekwencje. Oznacza´┐Ża ona bowiem koniec szkodliwego konfliktu pomi´┐Żdzy kierownictwem DWL a Dow´┐Żdztwem Lotnictwa. Ponadto nast´┐Żpca gen. Rayskiego, gen. J´┐Żzef Zaj´┐Żc, wkr´┐Żtce po obj´┐Żciu nowego stanowiska w dniu 23 marca, zleci´┐Ż Warsztatom opracowanie projektu samolotu my´┐Żliwskiego1. Decyzja ta oznacza´┐Ża dla Warsztat´┐Żw powa´┐Żne rozszerzenie zakresu prac konstruktorskich, poniewa´┐Ż do tej pory nie opracowywano w DWL tego rodzaju samolot´┐Żw.

Dok´┐Żadna data rozpocz´┐Żcia prac nie jest znana. Bior´┐Żc pod uwag´┐Ż dat´┐Ż przyj´┐Żcia nowej funkcji przez gen. Zaj´┐Żca, mo´┐Żna jedynie przypuszcza´┐Ż, ´┐Że zam´┐Żwnienie na projekt mog´┐Żo wp´┐Żyn´┐Ż´┐Ż do wytw´┐Żrni najwcze´┐Żniej na prze´┐Żomie marca i kwietnia 1939 roku. Wkr´┐Żtce powo´┐Żano zesp´┐Ż konstrukcyjny pod kierownictwem Jerzego Drzewieckiego. W jego sk´┐Żad wchodzili Tadeusz Chyli´┐Żski, Henryk Milicer i Jan Id´┐Żkowski. Nowy projekt otrzyma´┐Ż oznaczenie RWD-25.

Samolot ten mia´┐Ż by´┐Ż my´┐Żliwcem przechwytuj´┐Żcym, o du´┐Żej pr´┐Żdko´┐Żci wznoszenia i dobrej zwrotno´┐Żci. Jako nap´┐Żd zamierzano zastosowa´┐Ż silnik Gn´┐Żme-Rh´┐Żne 14M Mars. Leszek Dul´┐Żba wspomina:

"Koncepcja samolotu my´┐Żliwskiego RWD-25 by´┐Ża nieco zwi´┐Żzana z do´┐Żwiadczeniem uzyskanym z prób samolotu RWD-10. Jednym z zada´┐Ż RWD-10 by´┐Żo umo´┐Żliwianie treningu pilotom my´┐Żliwskim przy bardzo ma´┐Żych kosztach, zw´┐Żaszcza pilotom rezerwy trenuj´┐Żcym w aeroklubach. Tani samolot, silnik ma´┐Żej mocy, w´┐Żasno´┐Żci w miar´┐Ż zbli´┐Żone do w´┐Żasno´┐Żci samolotów my´┐Żliwskich, przede wszyskim do P-7 i P-11. W czasie ´┐Żwiczenia walki powietrznej RWD-10 z P-11 okaza´┐Żo si´┐Ż, ´┐Że ten wolny i ma´┐Ży samolot dzi´┐Żki mo´┐Żno´┐Żci wykonywania zakr´┐Żtów o ma´┐Żym promieniu i w krótkim czasie oraz stromemu cho´┐Ż niezbyt pr´┐Żdkiemu wznoszeniu nigdy nie pozwala´┐Ż si´┐Ż uchwyci´┐Ż na celownik szybkiego samolotu P-11, natomiast tamten, je´┐Żeli nie ratowa´┐Ż si´┐Ż ucieczk´┐Ż lub szybkim nabraniem wysoko´┐Żci, ju´┐Ż po paru skr´┐Żtach znajdowa´┐Ż si´┐Ż w celownuku RWD-10. St´┐Żd powsta´┐Ża pierwsza koncepcja samolotu RWD-25, w której po´┐Żo´┐Żono nacisk na zwrotno´┐Ż´┐Ż i stromo´┐Ż´┐Ż wznoszenia kosztem pr´┐Żdko´┐Żci. Drugim za´┐Żo´┐Żeniem by´┐Ży niskie koszty budowy i u´┐Żytkowania."

Dodajmy, ´┐Że samolot ten opracowywano wed´┐Żug tych samych za´┐Żo´┐Że´┐Ż co konkurencyjne projekty PZL-45 "Sok´┐Ż" i PWS-42. Jego przewidywana rola by´┐Ża podobna do tej jak´┐Ż spe´┐Żnia´┐Ż francuski my´┐Żliwiec Caudron-Renault CR 714, na kt´┐Żrym polscy lotnicy walczyli we Francji latem 1940 roku. Chodzi´┐Żo przedewszystkim o obron´┐Ż obiekt´┐Żw naziemnych przed bombowcami.

Prace posuwa´┐Ży si´┐Ż w do´┐Ż´┐Ż szybkim tempie i ju´┐Ż w lecie 1939 roku rozpocz´┐Żto opracowywanie projektu konstrukcyjnego nowego my´┐Żliwca. Tadeusz Chyli´┐Żski zaprojektowa´┐Ż dla´┐Ż d´┐Żwigar p´┐Żata. Wykonano r´┐Żwnie´┐Ż makiet´┐Ż przeznaczon´┐Ż do bada´┐Ż aerodynamicznych. Samolot mia´┐Ż by´┐Ż uzbrojony w cztery karabiny maszynowe o kalibrze 7,9 mm. Prototyp, kt´┐Żrego oblot planowano na koniec pierwszego p´┐Żrocza 1940 roku, mia´┐Ż mie´┐Ż podwozie sta´┐Że. Egzemplarze seryjne natomiast, mia´┐Ży by´┐Ż wyposa´┐Żone w podwozie chowane w locie. Niestety dalsze prace nad tym ciekawym dla DWL projektem przerwa´┐Ż wybuch wojny. Pod koniec sierpnia 1939 roku by´┐Ży one mniej zaawansowane ni´┐Ż przy projektach PZL-45 "Sok´┐Ż" i PWS-42.

   

Przypisy:

1 Wspomina o tym Stanis´┐Żaw Prauss w ksi´┐Ż´┐Żce "Z Zakopanego na Stag Lane".
   

Przewidywane dane techniczne RWD-25:

Rozpi´┐Żto´┐Ż´┐Ż: 10,5 m   Pr´┐Żdko´┐Ż´┐Ż minimalna: ... km/h
D´┐Żugo´┐Ż´┐Ż: 7 m   Wznoszenie:  10 m/s
Wysoko´┐Ż´┐Ż: 2,3 m   Pu´┐Żap:  8000 m
Powierzchnia no´┐Żna: 14,0 m2   Zasi´┐Żg:  750 km
Masa w´┐Żasna:
1350 kg
  Rozbieg: ... m
Masa u´┐Żyteczna:
460 kg
  Dobieg: ... m
Masa ca´┐Żkowita: 1800 kg   Zu´┐Życie paliwa: ... l/h
Pr´┐Żdko´┐Ż´┐Ż maksymalna: 460 km/h   Maksymalny czas trwania lotu: ... h
Pr´┐Żdko´┐Ż´┐Ż przelotowa: ... km/h   Silnik Gn´┐Żme Rh´┐Żne 14 M o mocy: 130 KM


Teksty i opracowanie: (c) 2004 - 2019, Robert Gujski.
Wszelkie prawa zastrze´┐Żone. Wszelkiego rodzaju kopiowanie, bez zgody autora, zabronione.