RWD-4

RWD-4

W roku 1929 Ministerstwo Komunikacji zam´┐Żwi´┐Żo werjs´┐Ż rozwojow´┐Ż RWD-2 z silnikiem o wi´┐Żkszej mocy. Nowy samolot zaprojektowany przez Stanis´┐Żawa Rogalskiego, Stanis´┐Żawa Wigur´┐Ż oraz Jerzego Drzewieckiego nazwano RWD-4.

Budow´┐Ż pierwszych trzech egzemlarzy nosz´┐Żcych znaki SP-ADK, SP-ADL i SP-ADM rozpocz´┐Żto w listopadzie 1929 roku. Zosta´┐Ży one oblatane na wiosn´┐Ż przez Jerzego Drzewieckiego. Te trzy maszyny wzi´┐Ży niebawem udzia´┐Ż w Challenge 1930. Niestety imprez´┐Ż uko´┐Żczy´┐Ż tylko samolot pilotowany przez Jerzego Bajana (SP-ADM) zajmuj´┐Żc 32. lokat´┐Ż.

Data oblotu:
Wiosna 1930

Wyprodukowano:
9 sztuk

Konstruktorzy:
Stanis´┐Żaw Rogalski
Stanis´┐Żaw Wigura
Jerzy Drzewiecki

Stanislaw Rogalski
Stanislaw Wigura
Jerzy Drzewiecki


Samolot turystyczno-sportowy

 

RWD-4

20 lipca 1930 roku, lec´┐Żcy na SP-ADL Tadeusz Karpi´┐Żski dozna´┐Ż ataku wyrostka robaczkowego i, po wyl´┐Żdowaniu w St. Inglevert, musia´┐Ż przerwa´┐Ż lot by podda´┐Ż si´┐Ż operacji. Lec´┐Żcy wraz z nim w charakterze mechanika Jerzy Drzewiecki przesiad´┐Ż si´┐Ż na PWS-50 pilotowany przez Zbigniewa Babi´┐Żskiego.

Z kolei 25 lipca 1930, po przelocie nad Pirenejami silnik samolotu Franciszka ´┐Żwirki i Stanis´┐Żawa Wigury (SP-ADK) uleg´┐Ż awarii. Pilot zosta´┐Ż zmuszony do l´┐Żdowania na male´┐Żkiej p´┐Żce skalnej. Stanis´┐Żaw Wigura stwierdzi´┐Ż, ´┐Że w denku jednego z t´┐Żok´┐Żw wypali´┐Ż si´┐Ż otw´┐Żr, poczym uda´┐Ż si´┐Ż w´┐Żsk´┐Ż ´┐Żcie´┐Żk´┐Ż w d´┐Ż do pobliskiego miasteczka w celu znalezienia jakiego´┐Ż warsztatu i dokonania w nim prowizorycznej naprawy uszkodzonej cz´┐Żci. Po pewnym czasie Wigura powr´┐Żci´┐Ż ze zreperowanym t´┐Żokiem. Lotnicy dokonali pr´┐Żby silnika, kt´┐Żra wypad´┐Ża zadowalaj´┐Żco. Postanowiono wi´┐Żc, ´┐Że ´┐Żwirko wystartuje sam i wyl´┐Żduje na polu obok miasteczka, gdzie b´┐Żdzie na´┐Ż oczekiwa´┐Ż jego towarzysz. Niestety, zaraz po stracie silnik stan´┐Ż´┐Ż na dobre i pilot ponownie musia´┐Ż wykaza´┐Ż si´┐Ż mistrzostwem w pilota´┐Żu by wyl´┐Żdowa´┐Ż tam sk´┐Żd przed chwil´┐Ż wystartowa´┐Ż. Tym razem naprawiony t´┐Żok rozlecia´┐Ż si´┐Ż zupe´┐Żnie, niszcz´┐Żc zawory i g´┐Żowic´┐Ż cylindra. W tej sytuacji dalszy lot okaza´┐Ż si´┐Ż niemo´┐Żliwy. Z uszkodzonej maszyny wymontowano cenniejsze cz´┐Żci, a porzucony samolot pos´┐Żu´┐Ży´┐Ż jako opa´┐Ż na ognisko.

RWD-4

Po otwarciu Do´┐Żwiadczalnych Warszat´┐Żw Lotniczych w Warszawie przy lotnisku Ok´┐Żcie w sierpniu 1930 roku wyprodukowano kolejne sze´┐Ż´┐Ż egzemplarzy RWD-4 dla aerklub´┐Żw. Maszyny te otrzyma´┐Ży nast´┐Żpuj´┐Żce znaki rejestracyjne: SP-AEL, SP-AEK, SP-AEY, SP-AEZ, SP-AFC oraz SP-AGP. Przydzia´┐Ż wszystkich samolot´┐Żw przedstawia´┐Ż si´┐Ż nast´┐Żpuj´┐Żco:

Aeroklub Lwowski: SP-AEL i SP-AEY; Aeroklub Krakowski: SP-ADM; Aeroklub Pozna´┐Żski: SP-AEK; Aeroklub ´┐Żl´┐Żski: SP-AFC; Aeroklub Warszawski: SP-ADK, SP-ADL, SP-AEZ i SP-AGP.

RWD-4

Z samolotem SP-ADL wi´┐Ż´┐Że si´┐Ż kilka anegdot: Ju´┐Ż wtrakcie jego drugiego lotu nawali´┐Ż mu silnik, zmuszaj´┐Żc pilota do l´┐Żdowania w kartoflach. Kilka tygodni p´┐Żniej, podczas lotu do Nowego Targu, incydent si´┐Ż powt´┐Żrzy´┐Ż. Samolot zosta´┐Ż uszkodzony, pilot z´┐Żama´┐Ż nog´┐Ż, komisja powypadkowa awarii w silniku nie stwierdzi´┐Ża, a koszta naprawy maszyny musia´┐Ż ponie´┐Ż´┐Ż nieszcz´┐Żsny lotnik. Innym razem, ´┐Żwie´┐Żo wyremontowany i oblatany samolot "wykorzysta´┐Ż" moment kiedy pilot opu´┐Żci´┐Ż kabin´┐Ż nie wy´┐Ż´┐Żczaj´┐Żc silnika i wyrwa´┐Ż si´┐Ż z podstawek blokuj´┐Żcych ko´┐Ża. Rozp´┐Żdzona maszyna uderzy´┐Ża w dwie RWD-5 stoj´┐Żce na polu. W wyniku tego wypadku dwa nowe samoloty posz´┐Ży do kasacji, a SP-ADL ocala´┐Ż. W Aeroklubie Warszawskim posz´┐Ża fama o feralnym egzemplarzu RWD-4. Mimo to znajdowali si´┐Ż odwa´┐Żni lotnicy, nie l´┐Żkaj´┐Żcy si´┐Ż ´┐Żadnych przes´┐Żd´┐Żw. Jednym z nich by´┐Ż Stanis´┐Żaw Rogalski, kt´┐Żry postanowi´┐Ż polecie´┐Ż na SP-ADL do Czechos´┐Żowacji w towarzystwie siostry Witolda Rychtera. W par´┐Ż godzin po starcie przyszed´┐Ż telegram zawiadamiaj´┐Żcy o przymusowym l´┐Żdowaniu maszyny u naszych po´┐Żudniowych s´┐Żsiad´┐Żw. Ponownie zawi´┐Żd´┐Ż silnik! W dwa tygodnie p´┐Żniej in´┐Ż. Rogalski po´┐Żlubi´┐Ż pasa´┐Żerk´┐Ż owego niefortunnego lotu... Z kolei Jerzy W´┐Żdrychowski da´┐Ż si´┐Ż pewnego dnia nam´┐Żwi´┐Ż Mieczys´┐Żawowi Pronaszce na powietrzn´┐Ż wycieczk´┐Ż do Ciechocinka z okazji otrzymania dyplomu in´┐Żyniera. Lotnicy dolecieli szcz´┐Żliwie do celu podr´┐Ży, ale przy l´┐Żdowaniu rozbili samolot na drobny maczek. W wyniku szoku oraz silnego zastrzyku przeciwt´┐Żcowego in´┐Ż. W´┐Żdrychowski zapomnia´┐Ż czy ju´┐Ż jest in´┐Żynierem, czy jeszcze nie. Poprosi´┐Ż wi´┐Żc nagle dy´┐Żurn´┐Ż piel´┐Żgniark´┐Ż aby czym pr´┐Żdzej przynios´┐Ża mu z szatni pugilares. Znalaz´┐Ższy w nim swoj´┐Ż wizyt´┐Żwk´┐Ż przeczta´┐Ż uwa´┐Żnie: "Jerzy W´┐Żdrychowski, in´┐Żynier lotniczy", po czym  odetchn´┐Ż´┐Ż z ulg´┐Ż, opad´┐Ż na poduszk´┐Ż i zasn´┐Ż´┐Ż... Tym razem samolot poszed´┐Ż do kasacji.

RWD-4

Mi´┐Żdzy 24 wrze´┐Żnia a 6 pa´┐Żdziernika 1930 roku odby´┐Ż si´┐Ż III Krajowy Konkurs Awionetek. Stratuj´┐Żc na RWD-4 Franciszek ´┐Żwirko (Aeroklub Warszawski, SP-ADL, nr konk. 12) i Szczepan Grzeszczyk (Aeroklub Lwowski, SP-AEL, nr konk. 5) zaj´┐Żli w nim dwa pierwsze miejsca. Pi´┐Żt´┐Ż lokat´┐Ż zdoby´┐Ż M. I´┐Życki (Aeroklub Pozna´┐Żski, SP-AEK, nr konk. 15), a sz´┐Żst´┐Ż J. So´┐Żtykowski (Aeroklub Krakowski, SP-ADM, nr konk. 13).

Podobny sukces odnie´┐Żli zim´┐Ż 1931 roku Kazimierz Chorzewski i wspomniany ju´┐Ż wcze´┐Żniej Mieczys´┐Żaw Pronaszko startuj´┐Żc w I Lubelsko-Podlaskich Zimowych Zawodach Lotniczych. W tym samym roku RWD-4 wzi´┐Ży udzia´┐Ż w rajdzie do Estonii oraz w Mityngu Lotniczym w Zagrzebiu, gdzie Jerzy Bajan zdoby´┐Ż pierwsz´┐Ż nagrod´┐Ż za akrobacj´┐Ż.

RWD-4

Kolejnym sukcesem dla RWD-4 by´┐Ż IV Krajowy Konkurs Samolot´┐Żw Turystycznych zorganizowany w dniach 25 wrze´┐Żnia - 1 pa´┐Żdziernika 1931 roku na trasie Warszawa - Grodno - Wilno - Mo´┐Żodeczno - Baranowicze - Brze´┐Ż´┐Ż - Bia´┐Ża Podlaska - Lublin - ´┐Żuck - Lw´┐Żw - Zamo´┐Ż´┐Ż - Sandomierz - Mielec - Krak´┐Żw - Katowice - Cz´┐Żstochowa - ´┐Ż´┐Żd´┐Ż - Pozna´┐Ż - Inowroc´┐Żaw - Lidzbark - Warszawa. Kazimierz Chorzewski z Aeroklubu Lwowskiego zdoby´┐Ż w´┐Żwczas na SP-AEY drugie miejsce a reprezentant Aeroklubu ´┐Żl´┐Żskiego Leonard Satel lec´┐Żcy na SP-AFC - czwarte. Tu´┐Ż za nim uplasowa´┐Ż si´┐Ż Robert Hirszbandt z Aeroklubu Lwowskiego (SP-AEL). Nico dalej, bo na dziewi´┐Żtym miejscu, znalaz´┐Ż si´┐Ż zawodnik Aerklubu Pozna´┐Żskiego, Edmund Ho´┐Żody´┐Żski (SP-AEK).

W dniach 17-18 pa´┐Żdziernika tego samego roku Jerzy Drzewiecki wykona´┐Ż na SP-AEY przelot na trasie Warszawa - D´┐Żblin - Lw´┐Żw - Bezmiechowa, holuj´┐Żc za sob´┐Ż szybowiec SG-21 pilotowany przez Szczepana Grzeszczyka.

RWD-4

Rok 1933 zacz´┐Ż´┐Ż si´┐Ż dla samolot´┐Żw RWD-4 do´┐Ż´┐Ż pechowo. Oto 4 lutego Zbigniew Wyskierski startuj´┐Żcy na SP-AGP w III Lubelsko-Podlaskich Zawodach Lotniczych uderzy´┐Ż przy l´┐Żdowaniu w dom mieszkalny uszkadzaj´┐Żc powa´┐Żnie samolot. Aeroklub Warszawski musia´┐Ż wyp´┐Żaci´┐Ż w´┐Ża´┐Żcicielowi budynku odszkodowanie. P´┐Żatowiec zosta´┐Ż wyremontowany i, po pewnym czasie, powr´┐Żci´┐Ż do s´┐Żu´┐Żby w aeroklubie. We wrze´┐Żniu tego samego roku Robert Hirszbandt i Danuta Sikorzanka wystartowali w V Krajowym Lotniczym Konkursie Turystycznym zajmuj´┐Żc kolejno 8. i 16. miejsce.

Pr´┐Żcz uczestnictwa w imprezach sportowych, maszyny tego typu by´┐Ży u´┐Żywane do przelot´┐Żw prywatnych, cz´┐Żsto docieraj´┐Żc do Pary´┐Ża, Wiednia, Londynu i wielu innych stolic europejskich.

RWD-4

Podczas eksploatacji samoloty RWD-4 by´┐Ży modyfikowane i udoskonalane. Egzemplarz o znakach SP-AEY, pr´┐Żcz umieszczonej nad kad´┐Żubem specjalnej konstrukcji do holowania szybowc´┐Żw, otrzyma´┐Ż sukcesywnie dwa r´┐Żne rodzaje lotek oraz wy´┐Ższe usterzenie pionowe. Na SP-AEZ zmodyfikowano lotki, powi´┐Żkszono wykr´┐Żj przednich okien i zainstalowano silnik Gipsy II. ´┐Żl´┐Żski RWD-4 (SP-AFC) otrzyma´┐Ż natomiast silnik Gipsy III.

Warto r´┐Żwnie´┐Ż wspomnie´┐Ż, ´┐Że dwie pierwsze polskie pilotki, Danuta Sikorzanka i Wanda Olszewska z Aeroklubu Lwowskiego, rozpocz´┐Ży swe d´┐Żu´┐Ższe samodzielne przeloty w´┐Ża´┐Żnie na RWD-4. R´┐Żwnie´┐Ż ten typ samolotu pos´┐Żu´┐Ży´┐Ż w marcu 1931 roku do wykonania pierwszego w Polsce lotu pilotki (Danuty Sikorzanki) z pasa´┐Żerem.

17 lutego 1934 roku, podczas wykonywania lotu szkolnego, samolot SP-AEL uleg´┐Ż wypadkowi w kt´┐Żrym zgin´┐Ż´┐Ż student Politechniki Lwowskiej, pilot tamtejszego aeroklubu W´┐Żadys´┐Żaw Chodaczek. Maszyn´┐Ż, kt´┐Żra rozbi´┐Ża si´┐Ż na polach Sygni´┐Żwki, skasowano. W roku nast´┐Żpnym wycofano z u´┐Żytku kolejne cztery samoloty: SP-ADM, SP-AEZ, SP-AEK i SP-AFC. Ostatnie dwa egzemplarze SP-AEY i SP-AGP pozosta´┐Ży w eksploatacji do roku 1936. Samoloty RWD-4 zosta´┐Ży zast´┐Żpione przez nowocze´┐Żniejsze RWD-5 i RWD-13.


   

Dane techniczne RWD-4

Rozpi´┐Żto´┐Ż´┐Ż: 10,5 m   Pr´┐Żdko´┐Ż´┐Ż minimalna: 75 km/h
D´┐Żugo´┐Ż´┐Ż: 7,0 m   Wznoszenie:  4,6 m/s
Wysoko´┐Ż´┐Ż: 2,26 m   Pu´┐Żap:  5000 m
Powierzchnia no´┐Żna: 15 m2   Zasi´┐Żg:  800 km
Masa w´┐Żasna: 400 kg   Rozbieg: 110 m
Masa u´┐Żyteczna: 380 kg   Dobieg: ... m
Masa ca´┐Żkowita: 780 kg   Zu´┐Życie paliwa: 21 l/h
Pr´┐Żdko´┐Ż´┐Ż maksymalna: 180 km/h   Maksymalny czas trwania lotu: 5,2 h
Pr´┐Żdko´┐Ż´┐Ż przelotowa: 160 km/h   Silnik Cirrus Hermes o mocy: 105 KM

 

Uwaga: Do nap´┐Żdu RWD-4 u´┐Żywano r´┐Żwnie´┐Ż silnik´┐Żw Gipsy II lub Cirrus III.

Cena samolotu bez silnika : 12 200 z´┐Ż.


Teksty i opracowanie: (c) 2003 - 2004, Robert Gujski.
Wszelkie prawa zastrze´┐Żone. Wszelkiego rodzaju kopiowanie, bez zgody autora, zabronione.